EMAKUME BATZARKIDEEI OMENALDIA

 

Batzar Nagusien Berdintasun Planak bere ekintzen artean jasotzen du Arabako ganberan emakume politikariei aitorpen formala egitea.

Berdintasun Taldeak Arte eta Lanbide Eskolaren laguntza izatea erabaki zuen, emakumeek Batzar Nagusietan, demokrazian aitzindari izan zirenetik gaur egun arte, egindako bidea gogoratu eta ospatuko duen artelan iraunkor bat sortzeko.

Testuingurua

1979ko maiatzaren 7an, Batzar Nagusietako lehen legegintzaldiko prokuradore karguaz jabetu ziren lehenengo 7 emakumeak: Mª Lourdes Aburto Ascolizaga (EAJ-PNV), María Jesús Aguirre Uribe (EAJ-PNV), Mª Jesús López de Vergara Berriozábal (EAJ-PNV), Rosario Muela Velasco (UCD), Cristina Valverde Ibañez (PSE-PSOE), Mertxe Villacián Peñalosa (EAJ-PNV) eta Begoña Zunzarren Irigoyen (Laudioko Udalerako Gure Aukera hautagaitza independentea).

Arabako Foru Ganberako ordezkari guztien % 12,5 baino ez ziren, baina ehuneko hori gure inguruko erakunde parlamentarioen artean une hartako handiena izan zen.

Ordutik, emakumeek erantzukizun handiagoko karguak izan dituzte: batzordeetako buru izan dira, Mahaiko kide dira, beren talde politikoak bozeramaile gisa ordezkatzen dituzte eta erakundeko presidente aukeratu dituzte.

Arabako herritarrek Arabako Batzar Nagusietako prokuradoreak aukeratu dituzten emakumeen kopuruak gora egin du: 1983an, osoko bilkura osoa gizon batzarkidez osatuta zegoen, eta gaur egun, berriz, % 43 dira batzarkideak (22 eta 29).

Benetako Berdintasuna lortzeko bideak, hala ere, oraindik ere badu bere bidea, aitzindari haiek eta haien aurreko emakume guztiek utzitako arrastoa, aintzatesteko eta ospatzeko arrazoi baino gehiago baita.

Omenaldi iraunkorra

Arabako Legebiltzarrean lekukoa hartu duten emakume aitzindari eta guztien arrastoa gogoratzeko, Lehendakaritzaren atarian "Azalean" instalazio artistikoa dago ikusgai.

Instalazio fotografiko-artistikoaren funtsa honako gogoeta hauetan oinarritzen da:

  • Emakumeak esparru politikoan sartzea ez zen keinu isolatua izan, baizik eta sedimentazio historiko baten emaitza. Karguaren aurretik lana izan zen; hitz publikoaren aurretik, sostengu pribatua izan zen; ikuspena, iraunkortasuna.
  • Instalazio artistikoak antzekotasun bat marrazten du lehenengo emakume batzarkideen artean eta Lurraldea, harri eta eskuen gainazalen bidezko elkarrizketa da. Biek dituzte markak, tolesturak, hausturak, tentsio-lineak.

Biak dira presio-, denbora- eta erresistentzia-prozesuen emaitza. Biek kontatzen dute historia. Lurraldea estratuen eta desplazamenduen bidez eratzen bada, identitatea ere bai. Harria higatu eta eraldatzen bada, gorputza ere esperientzia-markak metatzen ditu.

                                  ​                                           ​ 
 

Eskuak eta harriak

Proiektua bi ardatz bisualez osatutako serie fotografiko bat egitean datza:

  • HARRIAK: Kuadrilla desberdinetatik bilduak, argazkiak banaka aterata. Harriak beren testuingurutik isolatuta atera dira, beren berezitasun materiala nabarmenduz: kolorea, ehundura, dentsitatea, irregulartasuna. Bakoitzak lurralde-zati gisa jokatzen du, sintesi geografiko gisa. Harriek lurraldea sinbolizatzen dute, ez bakarrik geografia fisiko gisa, baita espazio politiko eta kultural gisa ere. Bakoitza, konposizioagatik, koloreagatik, formagatik... Kuadrilla baten identifikatzailea da. Horietan, historia berezi bat identifika dezakegu, gorputz kolektibo baten barruan. Lurraldeak ere moldatzen gaitu.
  • ESKUAK: Batzarretan nabarmendu nahi izan diren emakumeak. Eskuak paisaiatzat hartu dira. Ez identitate indibidual gisa, gainazal narratibo gisa baizik. Azaleko lerroak kartografia intimoak dira, non lanak, zaintzak eta ekintza politikoak arrastoa utzi duten. Eskuek artxibo bizi gisa funtzionatzen dute, harrietan ikusten dugunaren antzeko geografia: erliebeak, tentsioak, higadurak eta erresistentziaz eta iraunkortasunaz hitz egiten duten formak. Horietan ezinbesteko topografia bat kokatzen da: zaintzarena, lanarena, ahalegin ikusezinarena eta konpromiso politikoarena. Historikoki, emakumeak etxeko kulturari eutsi dio, tradizioak, hizkuntza eta memoria kolektiboa mantenduz. Lurraldearekiko lotura hori ez da fisikoa bakarrik, sinbolikoa eta afektiboa ere bada.

Emakumeek espazio publikora jauzi egiteak — lehen batzarkideetan gorpuztu zen — ez zuen sustrai horrekiko haustura ekarri, bizi ziren lurraldearen hedapena baizik. Etxeko eremutik politikara, ordezkaritza mugak zabaldu zituen eta egitura instituzionala eraldatu zuen.

Harriek, indar naturalez moldatuak, eta eskuek, lanak eta esperientziak moldatuak, begiz hitz egiten dute eraikuntza politiko oro giza prozesu luze, isil eta sakonek sostengatzen dutela erakusteko.

                                                                      BIDEOA                                        ARGAZKIAK

Aurrekoa Hurrengoa